Dziś mamy 30 czerwca 2022, czwartek, imieniny obchodzą:

03 maja 2022

„Dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolności, dla ocalenia Ojczyzny”

fot. Kancelaria Sejmu

fot. Kancelaria Sejmu

„Uznając, iż los nas wszystkich od ugruntowania# konstytucji narodowej jedynie zawisł, długim doświadczeniem poznawszy zadawnione rządu naszego wady, wolni od hańbiącej obcej przemocy nakazów, ceniąc drożej nad życie, nad szczęśliwość osobistą, egzystencję polityczną, niepodległość zewnętrzną i wolność wewnętrzną narodu, którego los w nasze ręce jest powierzony, chcąc oraz na błogosławieństwo, na wdzięczność współczesnych i przyszłych pokoleń zasłużyć, dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolności, dla ocalenia ojczyzny naszej i jej granic, z największą stałością ducha niniejszą Konstytucję uchwalamy” – tymi słowami preambuły rozpoczyna się Konstytucja 3 maja.

Uchwalona 231 lat temu, 3 maja 1791 r., przez Sejm Wielki, była pierwszą europejską i drugą po amerykańskiej ustawą zasadniczą. Jej tekst składał się z jedenastu artykułów opisujących podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej. Artykuł I ustanawiał religię rzymskokatolicką jako panującą, z gwarancją wolności dla wszystkich wyznań i obrządków. W artykule II twórcy konstytucji potwierdzili utrzymanie przez szlachtę wszystkich uzyskanych w minionych latach przywilejów. Kolejny artykuł dotyczył mieszczan: potwierdzał prawa nadane im na mocy odrębnej ustawy: nietykalność osobistą, dostęp do urzędów, prawo nabywania ziemi i powoływania samorządów, gwarancja udziału w sejmach, możliwość przejścia do stanu szlacheckiego. W art. IV wzięto chłopów „pod opiekę prawa i rządu krajowego”, utrzymując jednak poddaństwo.

Kolejne artykuły dotyczyły ustroju państwa i władz. W art. V ustanowiono zasadę suwerenności narodu, formułując ją słowami „Wszelka władza w społeczności ludzkiej początek swój bierze z woli narodu”. Przepis ten wprowadził także trójpodział władzy (na „prawodawczą”, „najwyższą wykonawczą” i „sądowniczą”). Sejmowi, czyli władzy ustawodawczej poświęcony jest art. VI. „Sejm czyli stany zgromadzone, na dwie izby dzielić się będą: na izbę poselską i na izbę senatorską, pod prezydencyą króla” – czytamy w tekście konstytucji. Główną rolę przyznano izbie poselskiej, którą określono jako „świątynię prawodawstwa”. Proces legislacyjny przypominał obecnie funkcjonujące rozwiązanie: prawa przyjęte przez izbę poselską były przekazywane izbie senatorskiej, której ewentualne weto mogło zostać odrzucone przez posłów. Posłów zaś określono „reprezentantami narodu”. Artykuł VI znosił ponadto zasadę liberum veto.

Władzę wykonawczą, opisaną w art. VII sprawować mieli król i rząd zwany Strażą Praw. Konstytucja przywróciła dziedziczenie tronu, likwidując wolną elekcję. Rozdział VIII dotyczył władzy sądowniczej, która nie mogła być wykonywana przez przedstawicieli żadnej z pozostałych władz, zapowiadał też uchwalenie kodeksów cywilnego i karnego.

Ostatni XI artykuł dotyczył wojska. Jak czytamy w konstytucji, winne jest ono narodowi „strzeżenie granic i spokojności powszechnej: słowem winno być jego najsilniejszą tarczą”.

Powyższe przepisy tworzyły nowoczesny jak na owe czasy ustrój i system rządów i dawały nadzieję na sprawne zarządzanie organizmem państwowym. Niestety ojcom ustawy zasadniczej nie było dane poznać, jak działa ona w praktyce. Wrogie mocarstwa nie pozwoliły na naprawę i odrodzenie Rzeczypospolitej – krótko po uchwaleniu konstytucji Polska na ponad sto lat znikła z mapy Europy.

Konstytucja 3 maja przeszła do historii, choć nie w taki sposób, jak na to liczyli jej twórcy. Miała stać się fundamentem odbudowy polskiej państwowości, zamiast tego stała jej symbolem w czasach zaborów. Mimo że nie uratowała I Rzeczypospolitej, pielęgnowanie pamięci o niej pozwoliło narodowi doczekać chwili, w której na mapie Europy pojawiła się II RP. Do dziś jest ona jednym z tych historycznych symboli, które łączą Polaków niezależnie od poglądów na bieżące sprawy.

Materiał: sejm.gov.pl

Oceń artykuł: 3 0

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (1) Zgłoś naruszenie zasad

    • 0 (0)

    krajan, w dniu 04-05-2022 10:12:32 napisał:

    Konstytucji należy przestrzegać codziennie

    odpowiedz

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Ramka na zdjęcia
26,90PLN 13,45PLN
Ramka na 3 zdjęcia (1015)
39,90PLN 29,90PLN
Sporządzanie listy płac
od 50PLN
Szkolenia bhp okresowe
od 70PLN
Rejestracja podmiotów gospodarczych
od 50PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności amortyzatorów
Bezpłatne kontrolowanie sprawności zawieszenia
Szkolenie okresowe pracowników
49PLN
0

Combar Medycy w akcji. Interesujące szkolenie kadetów

Jak właściwie udzielać pomocy na polu walki w sytuacji kiedy# jest wielu poszkodowanych jednocześnie? Odpowiedź na to pytanie uzyskali kursanci drugiego modułu szkolenia prowadzonego przez instruktorów z Gwardii Narodowej Stanu Illinois i Centrum Szkolenia WOT. W pierwszej edycji pięciodniowego szkolenia COMBAT MEDIC udział wzięło blisko 100 Terytorialsów, a szkolenie realizowane było równorzędnie w dwóch wybranych Brygadach Obrony Terytorialnej w kraju.

(czytaj więcej)
0

Jak wykształcić zdrowe nawyki żywieniowe u dziecka?

Niejeden rodzic i opiekun zastanawia się, jak zachęcić swoje dziecko# do zdrowego odżywiania. Sięganie przez najmłodszych po warzywa i owoce zamiast słodkiego batonika może się wydawać niemożliwe do osiągnięcia. Warto jednak rozpocząć od małych kroków. Poniżej sześć propozycji, jak nauczyć dziecko prawidłowych nawyków żywieniowych.

(czytaj więcej)
0

Zaplanuj wakacyjny wyjazd. Podstawy biwakowej kuchni

Koniec roku szkolnego oraz utrzymujące się wysokie temperatury# zwiastują początek wakacyjnego sezonu wyjazdów i wycieczek. Większość z nas ma już zaplanowane letnie destynacje, jednak jeśli jeszcze nie macie pomysłu, spróbujcie udać się z dala od miejskiego zgiełku! Aby zapewnić sobie odpowiedni jadłospis spędzając urlop na biwaku, warto zaplanować, co stanie się podstawą naszego codziennego menu.

(czytaj więcej)
0

Urlop bez urlopu? Czyli jak wypocząć, gdy nie planujesz dłuższego wyjazdu

Aż 59 proc. Polaków w tym roku nie pojedzie na urlop – wynika z najnowszego# sondażu Instytutu Badań Pollster. To skutek niepewnej sytuacji gospodarczej, braku czasu, a także konieczności odbudowy biznesu po 2-letnim okresie trwania pandemii. W jaki sposób zatem szybko naładować baterie bez urlopu? Wśród wybranych grup zawodowych z wyższymi dochodami, popularne stają się 2-3 dniowe wyprawy na łono natury. Coraz częściej biznesmeni wybierają wędkowanie jako sprawdzony sposób na odstresowanie i szybki reset w krótkim czasie.

(czytaj więcej)