fot. PiMBP w Nakle

Narodowy dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych obchodzony# jest 1 marca każdego roku, nawiązuje do wydarzeń z 1 marca 1951 r., kiedy w więzieniu mokotowskim w Warszawie wydano wyrok śmierci na członkach IV Zarządu Zrzeszenia „ Wolność i Niezawisłość”.

Ma na celu upamiętnienie żołnierzy podziemia niepodległościowego, którzy po II wojnie światowej  sprzeciwiali się władzy komunistycznej, byli więzieni, torturowani, skazywani w pokazowych procesach i często ginęli bezimiennie. Po zakończeniu II wojny światowej  Polska znalazła się pod wpływem ZSRR. Część żołnierzy Armii Krajowej i innych formacji uznała , że kraj nie odzyskał pełnej suwerenności, dlatego kontynuowali działalność konspiracyjną i zbroją przeciw władzom komunistycznym.

Uczestników ruchu partyzanckiego określa się też jako „żołnierzy drugiej konspiracji” lub „Żołnierzy Niezłomnych”. Sformułowanie „Żołnierze Wyklęci” powstało w 1993 roku – po raz pierwszy użyto go w tytule wystawy „Żołnierze Wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r.”, zorganizowanej przez Ligę Republikańską na Uniwersytecie Warszawskim.

Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120-180 tysięcy. Podziemie niepodległościowe aktywnie działało na terenie całej Polski, ale szczególnie   na Kresach Wschodnich, na ziemi grodzieńskiej, nowogródzkiej i wileńskiej. Żołnierzy Wyklętych dotknęły ogromne prześladowania. W walkach podziemia z władzą zginęło około 9 tys. konspiratorów. Kolejnych kilka tysięcy zostało zamordowanych na podstawie wyroków komunistycznych sądów lub  zmarło w więzieniach. Badania historyczne trwają do dzisiaj, nie wszystkie ofiary zostały zidentyfikowane, część osób działała pod pseudonimami, a dokumenty były niszczone.

Z tej okazji biblioteka w Nakle nad Notecią przygotowała wystawę okolicznościową przybliżającą sylwetki bohaterów, żołnierzy podziemia antykomunistycznego, którzy ocaleli z nierównej walki z komunistyczną władzą. Tych nielicznych, którzy wyszli cało z sowieckich więzień i katowni. Pokonywali wszelkie przeciwności za sprawą charyzmatycznych dowódców  oraz dzięki własnej odwadze, sprytowi i poświęceniu.

Materiał: Natalia Warzybok / PiMBP w Nakle nad Notecią

Autorka nie wyraża zgody na komentowanie artykułu.

Galeria

Powrót Drukuj